وظیفه یک ایرانی در حفظ میراث ملی چیست؟

در بهمن ماه ۱۳۸۷ (فوریه ۲۰۰۹) یک کنفرانس علمی‌ در دانشگاهی به نام “دانشگاه خلیج عربی‌” در بحرین برگزار شد. این اولین باری نبود که نام “خلیج عربی‌” در ارتباط با کنفرانس های علمی در کشورهای عربی‌ ساحل خلیج فارس مشاهده میشد.  در سال ۲۰۰۸ هم دو کنفرانس علمی‌ در کشور امارات متحده عربی‌ (UAE) برگزار شد، یکی از طرف انستیتوی سیمان امریکا (ACI) در دوبی‌، و دیگری توسط انستیتوی الکتریک و الکترونیک آمریکا (IEEE) در شارجه.

این خبر به جامعه علمی‌ ایرانی‌ رسانده شد. به دنبال اعتراضات وسیع توانستیم این انجمن‌ها را قانع کنیم که امارات متحده عربی‌ در ساحل جنوبی خلیج فارس قراردارد، که نامی شناخته شده و مورد قبول جامعه جهانی‌ است، و نه در کنار ”خلیج عربی‌” که نامی ساختگی است. ما به آنها  تذکر دادیم که شایسته انجمن های علمی‌ نیست که بخاطر کمک‌های مالی‌ برخی‌ از کشورهای عربی‌ مورد استفاده تبلیغاتی آنها برای تغییر نام تاریخی‌ خلیج  فارس قرار گیرند. ما به آنها اخطار کردیم که در صورت عدم حذف نام ”خلیج عربی‌” از برنامه کنفرانس‌ها – جامعه اکادمیک ایران در این کنفرانس‌ها شرکت نخواهد کرد! 

این استدلال ما از روی احساسات ناسیونالیستی و یا ضد عربی‌ نبود.  به عقیده ما اصولا تغییر نام آبهای بین المللی و انکار واقعیتهای تاریخی‌ بنام اینکه این آبها بین چند کشور مشترک اند کار صحیحی نیست، چون در این صورت نام بسیاری از آبهای دیگر هم که بین چند کشور قرار دارند قابل تغییر است، مانند “خلیج مکزیک”، “اقیانوس هند”، “خلیج عمان”، و یا “دریای عرب” . دو انجمن نامبرده استدلال ما را قبول  کردند و نام “خلیج عربی‌” را از شبکه خبر رسانی و برنامه های کنفرانس برداشتند.

اما متاسفانه  در مورد کنفرانس اخیر در بحرین وضع طور دیگر بود، یعنی‌ برگزارکننده کنفرانس، انجمن های خارجی‌ نبودند بلکه یک ایرانی‌ به نام دکتر جمال گلبهار. ایشان که مدتی‌ هم عضو هیأت علمی‌ دانشگاه شیراز بوده است اکنون رسما از محل کار فعلی‌ خود در یک دانشگاه در بحرین از همکاران سابق خود دعوت بعمل می آورند که در کنفرانسی در “دانشگاه خلیج عربی‌” شرکت کنند.

به تصور اینکه ایشان از تاریخچه استفاده از نام “خلیج عربی‌” در کنفرانس‌های برگزارشده در کشورهای عربی‌ ساحل خلیج فارس اطلاع ندارند، پیام مشترکی با خانم دکتر فریده تهرانی‌ – دانش آموخته دانشگاه شیراز و عضو علمی  دانشگاه (Rutgers University) در نیو جرسی – برای ایشان فرستادیم. متاسفانه دکتر گلبهار به پیام ما توجهی‌ نکردند و جواب دادند که ایشان کار علمی‌ انجام میدهند، به خلیج فارس هم معتقدند ولی‌ در کارهای ”سیاسی” وارد نمیشوند!  

به دنبال آن ما مجبور شدیم این موضوع را به اطلاع جامعه ایرانی‌ برسانیم. خوشبختانه  این کار انعکاس جهانی‌ یافت و از سوی هموطنان صدها پیام اعتراض آمیز برای ایشان  فرستاده شد. اکثر این پیامها در رابطه با سوال های زیر بود:

– به نام یک ایرانی‌ چه احساسی‌ دارید که در دانشگاهی کار می‌کنید که هدف از انتخاب نام آن انکار واقعیت تاریخی‌ و تغییر نام خلیج فارس است؟

– آیا ناراحت نیستید که با این کار خود و ارسال دعوتنامه برای شرکت در این کنفرانس بطور مستقیم یا غیر مستقیم، به قبول نام “خلیج عربی‌” بجای خلیج فارس در جامعه علمی‌ کمک می‌کنید؟

– آیا محل دیگری برای استخدام پیدا نکردید، تا هرروز نام دانشگاه “خلیج عربی‌” را بچشم نبینید؟

– آیا حال که حاضر هستید در این دانشگاه کار کنید به نام یک ایرانی‌ حس نمیکنید که باید مسئولین ”دانشگاه خلیج عربی‌” را متوجه اشتباه نام بکنید؟

 باید اذعان داشت که بهره برداری‌های سیاسی و بی‌ توجهی‌ به حقایق تاریخی‌ ابعاد وسیع دارد و بی‌ تردید این آخرین بار نخواهد بود که با مساله “خلیج عربی‌” در کنفرانس‌ های علمی‌ در کشورهای عربی‌ مواجه شده ایم.

 دکتر فریدون هژبری

اسفند ۱۳۸۷، سن دیگو، کالیفرنیا